
Zainteresowania naukowe
Modele dynamiki obiektów technologicznych; automatyka, w szczególności regulacja PID; symulacja (Matlab, Scilab).
Opis ćwiczeń laboratoryjnych, Metodologia badań …,
Komentarz do kolokwium na wykładzie. Wgląd do prac na konsultacjach. Jedna praca incognito
Literatura
Wprowadzenia do Matlaba/Simulinka (zakładka po lewej)
Scilab i Matlab – podstawowe zastosowania inżynierskie” ( DBC )
„Praktyczne wprowadzenie do opisu, analizy i symulacji dynamiki obiektów” ( DBC )
[1] Czemplik A., Prezentacje do wykładu i „Metodologia …” na stronie www
[2] Czemplik A., Układy dynamiki, Oficyna Wydawnicza PWr, Wrocław 2021 (DBC),
[3] Czemplik A., Modele dynamiki układów fizycznych dla inżynierów, WNT, Warszawa 2008 ( ibuk )
[4] „ Scilab i Matlab – zastosowania podstawowe inżynierskie” ( DBC ) Oficyna Wydawnicza PWr, DBC, Wrocław 2012
[5] ” Praktyczne wprowadzenie do opisu, analizy i symulacji dynamiki obiektów ” ( DBC ), Oficyna Wydawnicza PWr, DBC, Wrocław 2012
[7] Metodologia symulacyjnych badań dynamiki obiektów z zastosowania Matlab i Scilab (rękopis)
[8] MIT Mathlets (Równania różniczkowe)
Literatura uzupełniająca
1) Close, Frederick, Newell; Modelowanie i analiza systemów dynamicznych, Jon Wiley & Sons, 2012 2) Campbell, Chancelier, Nikoukhahng;
2) Foryś, Modelowanie matematyczne w biologii i medycynie – modele biologiczne, epidemiczne, ….
3) Słota A., Sterowanie procesami ciągłymi. Wykorzystanie LabVIEW w praktyce, PWN 2022
4) Modelowanie i symulacja w Scilab / Scicos z ScicosLab 4.4; Springer 2010
5) Przykłady-samouczki (U.Michigan), w tym przykłady: tempomat, silnik DC, zawieszenie, wahadło, samolot, kulka na belce
6) Marcinkowski L.; Numeryczne rozwiązywanie równań różniczkowych , Uniwersytet Warszawski, 2011
Modele do ściągnięcia: Bud3_kociol (Bud1_kociol) , Bud3_wezel
Opis: 1)Obiekty, 2)Reg.SISO, 3)Reg.MIMO+zał.
Narzędzia w Matlabie, SISO Design na YouTube, Tutorial z przykładami (U.Michigan)
Literatura
„Instalki”
– Matlab (dla pracowników i studentów PWr). Kursy on-line
– Matlab 30- dniowa (bezpłatna wersja próbna dla każdego, można instalować wielokrotnie)
– Scilab (bezpłatna). Oficjalna strona Scilab: www.scilab.org
————————————
Dolnośląska Biblioteka Cyfrowa:
„Scilab i Matlab – podstawowe zastosowania inżynierskie” (DBC) Oficyna Wydawnicza Politechniki Wrocławskiej, DBC, Wrocław 2012
„Praktyczne wprowadzenie do opisu, analizy i symulacji dynamiki obiektów” (DBC), Oficyna Wydawnicza Politechniki Wrocławskiej, DBC, Wrocław 2012
————————————
Control Tutorials (U.Michigan), w tym przykłady modeli: tempomat, silnik DC, zawieszenie, wahadło, samolot, kulka na belce
Cykl „Control System in Pratice” – Matlab na YT
Wirtualne wycieczki po laboratoriach (link):
C3/0.21, 0.22 – sterowniki i sieci
C3/318, 320 mikrokontrolery i symulacje
C3/322 – inteligentne budynki
C13/L1.4 – DCS-y
Modele do ściągnięcia: ZbWspol3NLogr, Pom1Kot, Pom1Wezel
Literatura:
Opis: 1)Obiekty, 2)Reg.SISO, 3)Reg.MIMO+zał. Plus: Opis częstotliwościowy,
Narzędzia w Matlabie, SISO Design na YouTube, Tutorial z przykładami (U.Michigan), MIT Mathlets (Równania różniczkowe)
1) Przygotowanie symulacji
2) Badanie obiektu
3) Identyfikacja i weryfikacja modelu
4) R.centralna: ZN, PID tuner (URM, URO)
5) Centralna regulacja pogodowa
6) Badania dynamiki układów
7) Regulacja lokalna
8) Regulacja złożona
9,10) Zarządzanie energią
Modele do ściągnięcia: Bud3_kociol (Bud1_kociol) , Bud3_wezel
Opis: 1)Obiekty, 2)Reg.SISO, 3)Reg.MIMO+zał.
Literatura
![]() |
Czemplik A., Dynamika układów – wprowadzenie do modelowania, analizy i symulacji, PWr 2021 (Oficyna PWr) (link do DBC),Korekta do książki (2022.10.26)
I. WPROWADZENIE |
![]() ![]() |
Czemplik A., Modele dynamiki obiektów fizycznych, WNT, Warszawa 2008 (PWN, iBUK) , Korekta do książki (z dn.26.11.2022),
Część I: Opis i analiza dynamiki obiektu Czym jest dynamika obiektu i dlaczego warto (trzeba) ją badać ? Jak formalnie opisać dynamiczne własności obiektu? Co i jak analizować? Skąd wziąć model matematyczny? |
![]() |
Czemplik A., Scilab i Matlab – podstawowe zastosowania inżynierskie, Dolnośląska Biblioteka Cyfrowa, PWr 2012 (link do DBC)
Spośród komercyjnych programów wspomagających obliczenia numeryczne i symboliczne (CAS, ang. Computer Algebra System) należy wymienić nie tylko tak popularne programy jak Matlab czy Mathematica, ale także Maple, Mathcad, MuPAD. Siłą tych programów jest przenośne, bogate i ciągle rozwijane środowisko do prowadzenia badań w różnych dziedzinach. Komercyjne systemy obliczeń naukowo-inżynierskich zapewniają bogate biblioteki algorytmów i przyjazne interfejsy użytkownika. Mają tylko jedną istotną wadę – są drogie. Nie jest to krytyczne dopóki można korzystać z wersji edukacyjnych albo ma się zapewniony dostęp w miejscu pracy. W zastosowaniach „domowych” warto zastanowić się nad alternatywnym rozwiązaniem, jakim jest korzystanie z oprogramowania typu open source, które w szerokim zakresie zastosowań zapewni podobną funkcjonalność. |
![]() |
Czemplik A., Praktyczne wprowadzenie do opisu, analizy i symulacji dynamiki obiektów, Dolnośląska Biblioteka Cyfrowa, PWr 2012 (link do DBC)
Podręcznik jest adresowany głównie do studentów kierunku automatyka i robotyka, i ma na celu praktyczne wprowadzenie do opisu, analizy i symulacji dynamiki prostych układów fizycznych. Zakres materiału ogranicza się do przedstawienia podstawowych metod, które wprowadzają Czytelnika w typowe problemy automatyki, czyli badanie reakcji obiektów na zachodzące zmiany w celu przygotowania do projektowania odpowiednich układów sterowania. Duży nacisk położono na fizyczną interpretację i praktyczne zastosowanie opisywanych metod w odniesieniu do zjawisk, które zachodzą w typowych procesach technologicznych. Poprzez studium prostych przypadków Czytelnik ma szansę nabyć pewnego doświadczenia, które pomoże zdefiniować napotykane problemy, wybrać najbardziej skuteczną metodę postępowania i rozwiązywać bardziej złożone zadania. |
Materiały dostępne online
Programy i badania symulacyjne
– Scilab – Robocze wersje instrukcji i wprowadzeń
– Modeling and Simulation in Scilab/Scicos – Campbell i in., Springer,2006 (podręcznik)
– Mu-Analysis and Synthesis Toolbox – User’s Guide dla Matlaba
– Interactive Learning Modules for PID Control – 3 moduły do symulacji PID
Modelowanie i identyfikacja:
– Modeling of Dynamic Systems (Ljung, Glad, 1994)
– Process Dynamics and Control (Roffel, Betlem, 2006)
– Process Dynamics and Control (Seborg, Edgar, …, 2017)
– Fundamental of Proces Control System (Naveed, 2009)
Teoria sterowania:
– Podstawy automatyki, Greblicki W.
– Process Control, Designing Processes and Control Systems for Dynamic Performance (Marlin)
– Teoria sterowania (Stefański)
– Control Tutorials (U.Michigan) – Opis metod i przykłady (m.in. silnik, zawieszenie, wahadło, samolot)
– Control system engineering (nr D227) (Freestudy) – Modele i sterowanie obiektów
– Practical Process Control (Control Guru) – Przegląd i podstawy metod
– Handbook of PI and PID controller tuning rules, (Dwyer)
– Podstawy automatyki (Mikulczyński T.)
– Komputerowa symulacja układów układów automatycznej regulacji w środowisku Matlab/Simulink (Mzyk, Łysakowska)
– Control Notes, J.F.Smuts – podstawy ukł.regulacji dla praktyków
– Kursy automatyki – kursy on-line
Ciepłownictwo:
– System ciepłowniczy jako obiekt automatyki – fragmenty pracy pt. „Interakcja międzypoziomowa …”
– Układy hydrauliczne ciepłowni – fragment rękopisu pt. „Układy regulacji obiektów ciepłowniczych” (A.Czemplik)
– The Heating Book – 8 steps to control of heating systems (cz.1)- o instalacjach i systemach ciepłowniczych (Danfoss)
– Ogrzewnictwo, wentylacja, klimatyzacja – fragmenty podręcznika dla techników
– Combined heat and power generating systems – o elektrociepłowniach
– Regulatory dla ciepłownictwa TROVIS – Regulatory przystosowane do różnych instalacji węzłów ciepłowniczych (Samson)
– Aplikacja Comfort, Danfoss – m.in krzywe grzewcze
– Podstawowe schematy instalacji grzewczych – dla „”majsterkowiczów””
– Pump system analysis and sizing – podstawy
– Termodynamika (W.Pudlik)- świetny podręcznik dla kierunku Mechnika i Energetyka (Politechnika Gdańska, 2011)
– Wymiana i wymienniki ciepła (Politechnika Gdańska, 2012)
– Termodynamika- zadania
– wymienniki
Sterowniki, regulatory, systemy
– Product support of Simens – opisy, dokumentacje, …
– Modular PID Control – manual (Siemens)
– Autotuning of PID controllers – fragmenty
– ACSI: MBC Overview, MBC vs. PID,
Różne
– https://www.if.pw.edu.pl/~anadam/WykLadyFO.html – wykłady i animacje z fizyki ogólnej
– E-podręczniki z AGH – matematyka, fizyka, chemia, informatyka, fotowoltaika, …
– Podręczniki OpenStax – podręczniki z różnych dziedzin (w tym fizyka po polsku)
– Podstawy (nagrania) – https://pl.khanacademy.org/math/differential-equations,
– Modelowanie matematyczne w biologii i medycynie (Foryś U.)- modele biologiczne, epidemiczne, ….
– Scratch – nauka programowania (Learn to code, code to learn)
– wnp.pl – portal gospodarczy – wysokienapiecie.pl – portal o energetyce
– Wynalazcy polscy i polskiego pochodzenia (peryskop, lampa naftowa, hodowla kryształów, prądnica trójfazowa, świetlówka, kamizelka kuloodporna, ……….)
Preliminary (lub inaczej „korki”) – wersje robocze
– Preliminary M (Matematyka) – wkrótce
– Preliminary D (Dynamika)
– Preliminary O (Obiekty)
– Preliminary S (Symulacja) – wkrótce
Wprowadzenia i krótkie instrukcje do narzędzi symulacyjnych